گفتگوهای زندان

 

 

معرفی کتاب

نامِ کتاببروز تراژیک در پاردوکسهای تاریخ – جدال انسان و سرنوشت-

نویسنده : فریدون شایان

نشر: الفبا ماکزیما در استکهلم (www.alfabetmaxima.com )   (تلفن:0046 8 7 600 343)

کتاب شامل 137 صفحه و متشکل از هشت فصل میباشد.

در آغاز کتاب میخوانیم: " تکاپوی تاریخ در دوران ما به گونه ای بوده است که از بازگشت تراژیک سخن میگوید، چنانچه بازتاب آن را در داستانها و نمایشهای هنری شاهدیم. این بازتابها، فرآیند شناخت آدمی را در باره خود، به راهای تازه ای انداخته و افٌقهای نوُینی رادر برابر خود شناسی او گشوده است."

این کتاب شرح و تفسیر جدال انسان و سرنوشت است، نقش فلسفه و تأثیر ات آن در کارزار انسان در بند، جهت غلبه بر سرنوشت خویش است، کتاب تلاش آدمی را در روندتحولات اجتماعی دنبال میکند و بنیادهای تراژیک را در این مسیر به خواننده می نمایاند. جامعه انسانی را از دوران سامان قبیله ای و تعهد فرد به قبیله، پذیرش ارزشمندی های قبیله، اطاعت کورکورانه او از آن ارزشمندی ها را توصیف میکند و به دنبال آن  نقش انسان را در جامعه ی مدرن و ناتوانی های فرد را در پاسخگویی به ارزشمندی های اخلاقی به بحث میکشاند.

سنگینی این وظیفه که گناه چیست و گناهکار کیست را در تراژدی های رستم و سهراب و ر ستم و اسفتدیار  به خواننده معرفی میکند. خواننده را به دنبال علل شناخت بروز تراژیک با خود به نبرد رستم و سهراب و اسفندیار و رستم می برد. می پرسد این چه نیرویی است که مانع از آن می شود تا اسفندیار نصایح مادر خو را نشنیده بگیرد و حیله پدر را در ارسال او به جنگ با رستم نا دیده انگارد و به سادگی از آن به گذرد!

جنبه درونی تراژیک، رفتن قهرمان باپای خویش به بسوی فاجعه و شکست قهرمان که در عین حال یک سقوط اخلاقی نیز می باشد، این پرسش را پیش روی می گذارد که گناه کار کیست و گناه چیست؟ آنجایی که گناه بدونِ گناهکار صورت می پذیرد دست چه نیرویی در کار است؟ این همۀ بحثی است که در کتاب به آن پاسخ داده می شود. کتاب در تعقیب رویداد های تاریخی بزرگ جامعه بشری، انقلاب فرانسه را از جنبه های تراژیک بررسی میکند. نقش و سرنوشت قهرمان و مردمان عادی را در مقابل یکدیگر نشان میدهد، از گفته های هگِل و مارکس مدد می گیرد و گزینش پرولتاریا، توسط مارکس از جنبه های فلسفی و نیاز پرولتاریا به فلسفی شدن را چنیُن بازگو می کند. " پرولتاریا بی خویشتن است، همو علیه این بی خویشتنی خواهد شورید و در نتیجه خود را نیز ملغی خواهد ساخت و این تعبیر ویژه ای از آزادیست. فلسفه و پرولتاریا رابطه به  خصوصی با یکدیگر دارند..."

در ادامه بررسی رویدادهای تاریخ اجتماعی از انقلاب اکتبر نیز یاد میکند و شخصیت های به نام  آن چُون لنین و استالین را از جنبه های اخلاقی و تراژیک به نقد میکشد و تصویر ماندگاری از این  اُپرای شورانگیز تاریخ بدست میدهد. در ادامه گر چه نویسنده اعتراف میکند که این کتاب، کتاب تاریخ نیست، اما به شکل اعجاز انگیزی رویدادهای تاریخِ جامعه انسانی را در مسیر فصل های کتاب به خواننده می شناساند.

جوهر دین و دیانت را به نقد می کشد و  همواره در بیان آرمان و آرمان خواهی اخلاق را همراه ایفاگران نقش این رویداد ها از یاد نمی برد.

این کتاب افزون بر آنچه گفته شد منبع بسیار ارزشمندیست جهت آشنایی با آثار پر ارزش دیگری که خواننده ی علاقه مند به رویداد های اجتماعی، سیاسی و فلسفی از آن بهره مند می شود.

 نیاکان

 ژوئن 2007